حفاری های باستان شناسی

شهرت جهانی بیستون و غنای آثار آن سبب شده است تا از دهه چهل میلادی این محدوده توجه باستان شناسان خارجی و ایرانی را به خود جلب نماید به طوری که تاکنون 23 هیأت در این محدوده مشغول فعالیت بوده اند که به ترتیب تاریخ انجام کاوش یا بررسی در ذیل آمده اند



 

1- غار شكارچيان در سال 1949 میلادی توسط كارلتون استانلي كون کاوش شد و نتایج کاوش عبارتند از: كشف بقاياي انسان نئاندرتال- كشف 32 هزار ابزار سنگي و استخواني مربوط به دوره پارينه سنگي ميانه- کشف سفال هخامنشي و آشوري

2- غار خِر در سال 1365 میلادی توسط فيليپ اسميت کاوش شد و نتایج کاوش عبارتند از: گاهنگاري بقاياي مكشوفه از پارينه سنگي ميانه تا دوره ساساني

3- بناي ساساني-كاروانسراي ايلخاني در سال 67-1963 میلادی توسط هاينس لوشاي کاوش شد و نتایج کاوش عبارتند از: آزادسازي بخش هايي از بنا و انتساب آن به دوره ساسانی و صدر اسلام

4- بناي ساساني-ايلخاني كناره گاماسياب در سال 1967 میلادی توسط هاينس لوشاي کاوش شد و نتایج کاوش عبارتند از: كشف بقاياي بنايي مربوط به دوره ايلخاني بر روی دیواری ناتمام از دوره ساسانی در ساحل رودخانه گاماسياب

5- دژ‍ مادي در سال 1966 میلادی توسط هاينس لوشاي کاوش شد و نتایج کاوش عبارتند از: كشف بقاياي معماري و ارائه گاهنگاري

6- پرستشگاه مادي در سال 4-1963 میلادی توسط هاينس لوشاي کاوش شد و نتایج کاوش عبارتند از: كشف بقاياي معماري و ارائه گاهنگاري

7- پل خسرو در سال 1967 میلادی توسط هاينس لوشاي کاوش شد و كاوشگر معتقد است که پل خسرو قسمتی از یک سد ساسانی است او همچنان بخشی از جاده ساسانی که از پل می گذشته و بیستون را به محوطه های ساسانی مهمی چون سرماج ، تخت شیرین و نهایتاً نهاوند پیوند می داده است را کاوش نموده است.

8- بناي ساساني-كاروانسراي ايلخاني در سال 6-1355 توسط مهدي رهبر کاوش شد و نتایج کاوش عبارتند از: تخريب بخشي از خانه هاي روستاي بيستون جهت آزادسازي بنا- كاوش بخش هايي از بنا

9- بناي ساساني- كاروانسراي ايلخاني-شيب پارتي در سال 1379 توسط عباس مترجم کاوش شد و نتایج کاوش عبارتند از: كاوش بخش هاي غربي بناي ساساني- ايلخاني، در كاوش روبروي مجسمه هركول كشف داده هاي دوران تاريخي – كاوش در شيب پارتي و كشف بقاياي معماري مربوط به دوره اشكاني

10- سراب بيستون در سال 1378 توسط عباس مترجم کاوش شد و نتایج کاوش عبارتند از: كشف بقاياي جاده مربوط به دوره اسلامي

11- بناي ساساني -كاروانسراي ايلخاني و حاشیه سراب در سال 1379 شهين كرماجاني کاوش شد و نتایج کاوش عبارتند از: كشف قبور اسلامي و صفه اي مربوط به دوره اشكاني در اطراف سراب- كشف قبور دوره اسلامي در غرب بناي ساساني-ايلخاني و كشف حياطي در غرب بنا اطراف سراب

12- پل بيستون(صفوي)در سال 1380 توسط یوسف مرادی کاوش شد و نتایج کاوش عبارتند از: تاریخگذاری پل و روند تعمیرات صورت گرفته بر روی پل- كشف بقاياي الحاقي بخش غربي پل

13- دژ مادی در سال 1381 توسط مهرداد ملكزاده کاوش شد و نتایج کاوش عبارتند از: گاهنگاري اثر و كشف بقاياي معماري بنا

14- پل بيستون(صفوي)در سال 1381 توسط یوسف مرادی کاوش شد و نتایج کاوش عبارتند از: كشف دهانه نويافته- قبرستان و كوره هاي آجرپزي و آهک پزی در شمال شرق پل

15- بررسي شهرستان هرسين در سال 1381 توسط عباس مترجم و یعقوب محمدی فر انجام شد و نتایج آن عبارتند از: شناسايي آثار تاريخي بخشي از دشت

16- بررسي شهرستان صحنه در سال 1382 توسط یعقوب محمدی فر انجام شد و نتایج آن عبارتند از: شناسايي آثار تاريخي بخشي از دشت

17- غار مرتاریک در سال 1382 توسط فریدون بیگلری و ژوبر کاوش شد و نتایج آن عبارتند از: تاريخگذاري يافته هاي مكشوفه(ابزار سنگي- استخوان هاي انساني و جانوري) به دوره پارينه سنگي ميانه

18- بخشی از دشت بیستون توسط علی سجادی در سال 1384 گمانه زنی شد و نتایج آن عبارتند از: تطبيق داده هاي باستان شناسي با نتايج ‍ژئوفيزيك

19- لايه نگاري تپه گرگيوند توسط کیوان عیسی پور زنگنه در سال 1384 انجام شد و نتایج حاصله عبارتند از : دستيابي به لايه نگاري و گاهنگاري تپه گرگيوند

20- بناي ناتمام ساساني- كاروانسراي ايلخاني در سال 1386 توسط مهدی رهبر کاوش شد و نتایج حاصله عبارتند از : خاكبرداري بخش شمالي و شمال غربي بنا

21- بناي ناتمام ساساني- كاروانسراي ايلخاني در سال 1387 توسط مهدی رهبر کاوش شد و نتایج حاصله عبارتند از : خاكبرداري بخش مرکزی و جنوب شرقی بنا

22- پل بیستون(پل صفوی) در سال 1387 توسط مژگان خانمرادی کاوش شد نتایج حاصله عبارتند از : کشف دهانه ششم پل و استقرارهای کوچروی در شمال شرقی

23- بازنگری بررسی های باستان شناختی شهرستان هرسین در سال 1387 توسط محمداقبال چهری انجام شد و نتایج کشف آن عبارتند از: کشف 66 اثر جدید در شهرستان(33 اثر در حریم ملی بیستون قرار دارند.)

24- بنای ناتمام ساسانی- ایلخانی در سال 1388 توسط مهدی رهبر کاوش شد. نتایج حاصله عبارتند از: خواناسازی بخش هایی از حیاط ضلع غربی و تعیین شیب ضلع شرقی بنا

25- بنای ناتمام ساسانی- ایلخانی در سال 1391 توسط مهدی رهبر کاوش شد و نتایج حاصله عبارتند از: کاوش اتاقهای غربی و جنوب غربی بخش ضلع شرقی بنای ناتمام ساسانی

26- بنای ناتمام ساسانی- ایلخانی در سال 1392 توسط مژگان خانمرادی گمانه زنی شد. نتایج حاصله عبارتند از: گمانه زنی تمام بخشهای ضلع غربی بنای ناتمام ساسانی